رضا قلى ميرزا نايب الاياله

مقدمه 8

سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى )

كه ديده باشند . از اينكه جزوى چند از آن كتاب را در دستمالى با قلمدان پيچيده و در جهاز همراه داشتم كه وقايع يوميه را بنگارم بنابر احتياط ناخوشى طاعون قلمدان و جزوه‌هاى كتاب را خواستم بخورى داده به دودى برسانم . بيكى از نوكرهاى جديد خود كه در عدم ادراك بىنظير بود گفتم كه جزوه‌هاى كتاب و قلمدان را بر روى منقلى كه در مجلس بود گرفته بخور داده آورده باشد . آن احمق دستمال قلمدان و اوراق كتاب را در برابر منقل گشوده اطراف خود را ملاحظه كرده چيزى كه بخارى از آن صادر شود به نظرش نرسيده و ما سرگرم صحبت غافل از كردار آن جاهل بوديم كه به يك‌دفعه ملاحظه شد كه جزوه‌هاى كتابى را كه به زحمت تمام در مدتى نوشته بودم و نسخه منحصر به همان بود در شعله‌هاى آتش انداخته و از بخار آن اوضاع قلمدان و دستمال را بخور و دود مىدهد . دود از نهاد ما برآمد . تا او را منع كرديم به كلى اوراق كتاب سوخته بود و دودى از اوراق باقى نماند . . . بعد از آن آنچه بخاطر بود از بسيار اندكى مجددا نگارش يافت . » سفرنامه در زبان انگليسى به مناسبت اهميتى كه مسافرت اين سه شاهزاده به انگلستان داشت و مورد احترام دولت انگليس بودند و در مجامع انگليسى رفت‌وآمد مىكردند مردم انگليس به اطلاع يافتن از احوال و رفتار شاهزادگان راغب بودند و به همين ملاحظه بود كه جيمز فريزر - از مهمانداران آنها - كتابى در دو جلد به عنوان روايت مسافرت شاهزادگان ايرانى در لندن به رشتهء تحرير درآورد كه دو سال پس از خروج آنها از انگليس طبع شد به اين مشخصات : James Fraser . - Narrative of the Residence of the Prisian Princes . in . London in 1835 and 1836 . London . 1838 . ( 2 vols . ) همچنين ترجمهء مستقيم متن سفرنامهء « رموز السياحه » ( يعنى روايتى كه از نجفقلى ميرزا بازماند ) توسط اسعد خياط به انگليسى كه در سال 1839 بطور خصوصى در لندن منتشر شد . به اين مشخصات :